Aiiii, wie denkt er nog zelf na?!
Begin 2025 publiceerde het Artificiality Institute een onderzoek over wat er verandert in hoe mensen denken als ze dagelijks met AI werken. Het instituut is een Amerikaanse non-profit verbonden aan UC Berkeley's Center for Human-Compatible AI.
Hun bevinding: hoe vaker iemand AI-tools gebruikt, hoe sterker de neiging om denkwerk uit te besteden. Cognitive offloading noemen ze dat. Het gaat verder dan het opzoeken van feiten of het samenvatten van een vergadering. Het raakt ook het vormen van een mening en het nemen van beslissingen. Het instituut spreekt ook over het concept "cognitive sovereignty": het vermogen om eigenaar te blijven van je eigen denkproces.
Dat onderzoek is ruim een jaar oud. Sindsdien is AI-gebruik in organisaties flink toegenomen. Steeds meer teams werken dagelijks met AI-tools, en de output wordt steeds beter. Daarmee wordt het effect dat dit instituut beschrijft alleen maar relevanter. Hoe beter de output, hoe minder reden om er kritisch naar te kijken. Hoe vaker je het gebruikt, hoe meer je erop leunt.
Sinds dit onderzoek letten we scherper op dit effect bij onze klanten. Ook hebben we onze visie “Versterken, niet vervangen” sterker neergezet. Bij de implementaties die we doen, zien we hoe snel teams wennen aan AI-output en hoe snel het vertrouwen groeit als de kwaliteit goed is. Dat hoort erbij. Maar het is goed om bewust te kiezen hoe je AI inricht in je werkproces.
Denk bewust na over de rol van AI
Wij zien AI als assistent van de professional. De tool ondersteunt: informatie bij elkaar brengen, een eerste versie opstellen, data structureren. De professional beoordeelt dat, weegt het af, past het aan en maakt het af. Je mensen en de AI werken samen, als collega’s.
Neem zoiets als een AI-verslag van een klantgesprek. Het is de basis voor alles wat je daarna voor die klant gaat doen. Je wil zo snel mogelijk aan de slag met het vervolg. De adviseur is degene die de relatie heeft met een klant. Die weet wat de nuance was in dat ene antwoord. Die voelt aan wanneer een formulering te stellig is of juist te voorzichtig. Dat is kennis die geen AI heeft, en die je niet wilt laten verdwijnen.
Bij elke toepassing die we inrichten zit een moment waarop de professional de output beoordeelt voordat er iets mee gebeurt. Dat is onderdeel van het ontwerp. Want als je dat moment niet inbouwt, sluipt het eruit. Mensen gaan vertrouwen op output die er professioneel uitziet en het moment van controle dreigt te verdwijnen.
Meer tijd voor kwaliteit
De waarde van AI zit in het wegnemen van het werk rondom het denken, zodat er meer ruimte overblijft voor het denken zelf. Minder tijd kwijt aan het bij elkaar zoeken van informatie, aan het structureren van data, aan het uittypen van verslagen. Meer tijd voor het gesprek met de klant, voor de inhoudelijke afweging, voor het werk waar je goed in bent. Kies wat vaker voor het toevoegen van kwaliteit, in plaats van teveel focus op productiviteit en efficiency.
Dat zien wij uiteindelijk als ons vak. Zorgen dat mensen beter worden in hun werk doordat AI naast ze staat. En dat ze ondertussen scherp blijven op wat goed werk is, ook als AI het samen met ze uitvoert.
Benieuwd naar de mogelijkheden van AI voor jouw organisatie?
Check ons platform en toepassingen Of nog beter: plan een call met Noor. Dan kijken we samen waar voor jouw bedrijf de grootste kansen liggen. Maar gewoon contact opnemen mag natuurlijk ook altijd.
