Ontslagrondes als gevolg van AI: smoesjes!

17 september 2026 · Ludo Haveman

Illustratie van een aankondiging van ontslagen met een dalende rode grafieklijn, mensen lopen weg met dozen

In april legde onderzoek van AG Connect een pijnlijke trend bloot: bijna 40% van de directies snijdt nu al in personeel, puur vooruitlopend op de beloofde efficiëntie van AI.

Techreuzen geven daarin het foute voorbeeld. Jack Dorsey schrapte eind februari 4.000 banen bij Block; bijna de helft van het hele bedrijf. Dit werd niet gecommuniceerd als een correctie op eerdere foute inschattingen, maar werd handig verpakt als een “AI-strategie”.

Critici noemen dit inmiddels AI-washing: een kille reorganisatie verpakken als innovatie.

Analist Nate Jones keek naar deze brede trend en noemde de blinde focus op krimp onlangs de grootste strategische fout van 2026.

Hij heeft gelijk. Het is simpelweg een zwaktebod.

Kostenbesparing vermomd als innovatie

Als een bedrijf moet bezuinigen, is dat soms onvermijdelijk. Maar noem het dan geen AI-strategie. Vaak ontbreekt elke businesscase die aantoont dat de technologie het werk daadwerkelijk één-op-één overneemt.

“AI” is een makkelijk excuus geworden dat door aandeelhouders en toezichthouders kritiekloos wordt geslikt. Wie op deze manier zijn mensen wegautomatiseert, bouwt geen slankere organisatie. Hij bouwt de zwakste variant van zijn bedrijf.

Recent onderzoek van Harvard Business School onder 244 BCG-consultants legt een duidelijk gevaar bloot. De onderzoekers zagen dat medewerkers die hun werk klakkeloos delegeerden aan de technologie (de zogenoemde self-automators), hun eigen vakinhoudelijke expertise in rap tempo lieten eroderen. Omdat ze de machine het denkwerk lieten doen, nam de accuraatheid en overtuigingskracht van hun werk af. De output leek in eerste instantie prima, maar de menselijke oordeelskracht erachter was op middellange tijd verdwenen.

Zet daar de centaurs tegenover: collega’s die stevig de regie hielden en AI puur als gereedschap gebruikten voor gerichte deeltaken. Zij leverden niet alleen het beste en meest accurate werk af, hun eigen expertise groeide er zelfs door.

Dat is exact wat er misgaat als je een afdeling halveert en roept dat AI de rest opvangt. Groene KPI’s in je spreadsheet, maar de organisatie als geheel weet en kan wezenlijk minder dan een jaar geleden. AI is sterk, maar mensen mét AI verslaan AI alleen; mits de mens strak achter het stuur blijft.

Kennis zit in mensen, niet in systemen

Senior adviseurs van een accountantskantoor voelen bij een overname precies aan welke ongemakkelijke vraag ze moeten stellen. En een werkvoorbereider van een installatiebedrijf weet uit ervaring welk klimaatsysteem in een bepaalde situatie wel of niet werkt. Die opgebouwde kennis vang je niet in een systeem. Het is de reden waarom projecten slagen en klanten terugkomen. Als die kennis de deur uitloopt, bestel je dat niet even na in een softwarepakket.

Zo gaat het overigens ook hier bij AIStudio en zusterbedrijf DIJ. Al onze developers gebruiken volop AI bij het ontwikkelen van software. Maar een ervaren ontwikkelaar met AI is wat anders dan iemand zonder technische achtergrond die opeens kan vibe-coden.

Zie AI daarom als een digitale collega. Een sparringpartner met wie je écht samenwerkt. Iemand die met je meedenkt, zelfstandig deeltaken voor je afhandelt, of je uitdaagt op je aannames. Je bent een team. Daardoor stroomlijn je niet alleen processen, maar vergroot je daadwerkelijk de denkkracht en slagkracht van je mensen.

Meer ambitie, niet minder mensen

Groeibedrijf Whoop pakt het gelukkig anders aan. Directeur Will Ahmed neemt 600 nieuwe mensen aan, juist omdát ze AI nu overal inzetten. Zijn logica: als AI ons werk sneller, beter en efficiënter maakt, ga je geen mensen ontslaan. Dan word je ambitieuzer. Je pakt projecten op die voorheen te duur waren of “te klein om er iemand voor aan te nemen”. Je stelt niet de defensieve vraag “Hoeveel mensen kan ik missen?”, maar: “Wat kunnen we vandaag bouwen dat gisteren onmogelijk was?”

Meer tijd voor kwaliteit

Dat is exact de visie van AIStudio. Niet minder mensen, maar mensen die méér kunnen. We helpen organisaties groot te denken, maar klein te beginnen. Versterken, niet vervangen.

Bedrijven die nu voor de botte bijl kiezen, betalen straks de prijs in mindere kwaliteit en een uitgeholde cultuur.

Wil je wél op een verantwoorde manier grip krijgen op AI? Doe de AI-Gripscan. In twee minuten zie je waar jouw organisatie staat en wat een logische eerste stap is.